Devrin arabalari…

Devrim Arabaları filmine biraz da tesadüfi olarak gittikten sonra ne zamandır aklımda dönüp dolaşan bir kaç şeyi yazı olarak toparlamanın zamanı geldi sanırım. Film benim için herşeyin ötesinde hiç tanımadığım 23 mühendis için hakedilmiş ama bunca gecikmiş bir kaç saatlik bolca ses ve ışık yüklü bir defindi. Zaten bu işin milat olan tarafı otomobil sanayinin yoktan oluşması değil, çünkü 1928 yılından beri (Bernard Nahum’un anlattığı ve 1928 yılında OTTAŞ’ın atelyesinde izlediğini söylediği bir otomobil montajını başlangıç kabul edersek) bu endüstri bir süreklilik halinde şimdiye kadar devam etmiş.

Devrim Arabaları’nda anlatılan şey, en yalın haliyle, 129 günde bir otomobilin oldukça garip ve kötü koşullarda tasarlanıp yapılmasının travmatik öyküsü. Bu film çekilene kadar da pek anlatılmamış bir hikaye olarak kaldı. Gerçi belki hala da öyle gişede nasıl bir hayalkırıklığı yaşadıklarını düşününce pek kimseye ilginç gelmedi belli ki. Sinema teorisi açısından eleştirisini yapmaya gönüllü bir çok insan illa ki çıkacaktır ama çoğunun bilgisizlikten atlamak kalacağını düşündüğüm detayların bazıları sarsıcı; hedef kitlenin ürkütücülüğü ve akli uyuşukluğuna rağmen gerçek bir motor bloğunun dökülmüş, prototip gövdelerdense hem de iki tanesinin hazırlanmış olması benim için hala akıl alır gibi değil. Detaylar konusunda böylesi bir sadakati Werner Herzog gibi nadirler dışında bulmak pek mümkün değilken zaten umursamayacak insanlar için yapmak övgüden başka bir hisle nasıl ifade edilebilir?

Bu travmayı o mühendis grubu dışında hiç kimse ne gerçekten yaşadı ne de bir an olsun taşıdı; bu işe girişen insanları tanımıyoruz bile işte… O yüzden bu tarihe ortak olmayı hakedecek, hakettirecek hiç birşey yok. Devrim, özünde doğru düzgün bilmediğimiz, isimlerini filan de pek umursamadığımız 23 kişiye ait, pratikte ise son kalan prototiple Eskişehir’de canları sıkılınca Devrim ile pide almaya gittikleri söylenen TCDD çalışanlarına…Bunları hangi büyüklükte olursa olsun, bayrakla falan örtemeyiz değil mi? Ne bize ait utancı, ne de hala çalışan bu arabayı…

Sonunda bu adamlar aslında bir arabanın yapılabilirliğini veya otomobil sanayisinin zaten atılmış temelini sıfırdan oluşturmaktan başka birşey yaptılar. Devrim’in bizim bildiğimiz tasarımı metal şekillendirmedeki ilkel imkanların dikte ettiği bir şeydi, o yüzden haklı olarak toplu üretim ile ilişkisi baştan beri yoktu. Belki karolanmış petek şekillerinden oluşan ön ızgarayı bu bağlamda bir meydan okuyuş sayabilirim, sadece fonksiyonla açıklanamayacak yapısından dolayı.

Bir de tabi sözlü popüler tarih içinde devam eden hikayesinin artık yeni tekrarları kaldırmayacak kadar yinelenmiş olduğu Anadol var, burada ondan da bahsetmek lazım. Cam elyaf bazlı kompozit gövdesi dışında belki hemen kimsenin bilmediği şey Anadol’un ileriki bir versiyonun Reliant firması aracılığı ile de olsa Bertone gibi gibi öenmli bir tasarım stüdyosuna tasarlatılmasıdır(sonunda buna ciddi şekilde sahip cıkan Citroen, BX olarak pazarladığı bu tasarımdan epey de para kazandı). Tasarım kültürünün olmadığı bir yerde bunun yapılmış olması, otomobil gibi butik bir şeyin tasarlatılmış olması beni ister istemez heyecanlandırıyor biraz buruk da olsa. Üretim şeklinin temelde akrilik küvetlerinkiyle aynı olması neyi değiştirir ki? Kaldı ki o nasıl yapılıyor biliyor musunuz bile?

Aklın, sürekli olarak karikatürize edildiği bu yerde, ortaya çıkan otomobilin de sonunda bir sürü ilgisiz insanın ortasında dört tekerlekli tören maskotundan başka birşey olmayacağını bile bile böylesi bir şeyin parçası olmayı kaçımız kabul edebilir ki? Benim için bu film yaklaşık iki saatlik bir sessiz özür dileme ve günah çıkarma seansıydı, ama ne Türkiye umrumdaydı, ne devrimler, ne ulus, ne ulusal onur ne de başka bir şey. Şu an yürüyen o son arabada da bir tek o insanlar var zaten, kalan herşeyi yanlarında cüceleştiren…Tekrar teşekkürler her birinize; böyle bir ülkede mühendislik yaptığınız/yapabildiğiniz için…

You rise, you fall, you’re down and you rise again…

I was just re-reading one of my very first posts on this blog which I posted before Metallica’s Death Magnetic was out and I have promised therein for another post after they have launched it.
So here is my view of the new album: There are solos in the new album happily in accordance with my former wishes so that is a quick plus. And there is a new instrumental called Suicide & Redemption after 20 years though not as striking as its predecessor To Live is to Die. In general, it is a leap forward from St. Anger and nothing like Load or Re-load, earning another plus. Shitty editing is gone largely, except for a dire need for remastering because the sound levels and the equailizer settings are rather uneven among the songs and which is unheard for Metallica and is extremely annoying in an IPOD with volume cranked up.
The solos sure are featuring swift fingerwinging licks but they are not nearly as innovative as they were in And Justice For All, just recall The Shortest Straw for instance for an amazing benchmark. The rhtym tone tying the whole thing together is very much “Diezel” (well James have been using a VH-4 for a while apparently)which is, and annoyingly for my taste, keeps on staying over-crunchy even when open string licks are palm-muted. Speaking of amps and guitars, there is nice link for youtube videos for an updated look to their current touring rig which I came across at Guitar Player’s magazine web site:
http://www.guitarplayer.com/article/exclusive-metallica-video/nov-08/90185

So, what else I can add to my scattered views on it? Well, lyrics solely written by James is a nice touch and very clever as to be expected from Hetfield flair. The drumming is tighter, better sounding, more techincal and fast. Well there is this age-defying statment scattered all over the album that is for sure. Trash and ageing bands do not go in hand in hand from a fans point of vantage obsivously.
What we do not know is how long they are going to be able to continue playing those songs proberly and without compromise. So my final verdict would be that I liked Death Magnetic. But by no means it gives you this spine shivering feel when you first start to hear the tape-reversed interlude to Blackened or the majestic end we now know as the Dyer’s Eve.

An Old Trabant Residing in a Living Room

Above on the left is a remarkable picture which I scanned from an old issue (24th to be exact) of Cogito (A philosophy periodical from Istanbul). Enis Batur credits it to a pre-2003 Le Monde special supplement on Cuba, but I have not been able to locate the original version through web or the school library (I would greatly appreciate anyone who would point out the original source). It is a photograph of an old Trabant (presumably a Trabant 601 or 1.1), replete with symbolisms in manifold contexts, the most insteresting of which to me is its undeniable artistic content and value. E.B. cleverly suggests that the couple have unknowingly created an art installation with a stunning outcome and I can not concur more. But, to me, there is also an inherent performance character as we can not isolate the car from the personal space(living room) it has modified and from the old couple staring at it. This is why this picture is so enticing to me in the first place. In its final form this is a monumental piece of performance, reminding me the former UCLA professor Chris Burden’s performances with a VW Beetle (shown on right). But the Le Monde picture is something more; this car apparently acts as a storage device for the old couple incessantly unpacking distant memories as they spectate it. By the way, the Trabants themselves are no strangers to art installations and performances, the most famous ones being the three cars used for U2’s Zoo TV tour of 1992-1993.

The original link for Burden’s Photo is:

http://www.zwirnerandwirth.com/exhibitions/2004/0904Burden/images/perf/transfixed.jpg